Czy rośliny się stresują? cz.I
W trakcie wegetacji rośliny uprawne narażone są na różnego rodzaju stresy, które w efekcie końcowym mogą doprowadzić do obniżki plonowania. Istotną przeszkodą w osiągnięciu wysokich i dobrych jakościowo plonów są przede wszystkim warunki środowiska. Okresowe braki opadów w okresach krytycznych mogą wywołać stres suszowy, który jest bardzo niebezpieczny, zwłaszcza na glebach lekkich.
Tabela 1: Krytyczne fazy wrażliwości roślin na niedobór wody
Gatunek | Fenofazy |
---|---|
Żyto | wiosenne ruszenie wegetacji – kłoszenie |
Pszenica ozima | siew – wschody |
kłoszenie – dojrzałość woskowa | |
Pszenica jara | krzewienie – kłoszenie |
Jęczmień jary | krzewienie – kłoszenie |
Owies | krzewienie – dojrzałość woskowa |
Rzepak | siew – zahamowanie wegetacji jesienią |
ruszenie wegetacji – kwitnienie | |
Kukurydza | wschody – dojrzałość woskowa |
Ziemniak późny | wschody – kwitnienie |
Źródło: Integrowana ochrona roślin w gospodarstwie. Poradnik praktyczny – zasady ogólne
Tak, rośliny się stresują
Występowanie stresów związanych z siedliskiem tj. niskie temperatury, susze, zbyt duże uwilgotnienie, zasolenie może wpłynąć na wzrost zagrożenia ze strony chorób, szkodników i chwastów, z którymi walka nie zawsze jest skuteczna.
Wyróżnić możemy dwa rodzaje stresów:
- biotyczny – powodowany przez chwasty, choroby, szkodniki, nicienie, wirusy, bakterie
- abiotyczny – wywoływany przez niedobór/nadmiar wody, przymrozki, za wysoką/za niską tempretaturę, zasolenie gleby
W wyniku działania stresu środowiskowego plon roślin uprawnych może być nawet kilkanaście razy mniejszy, niż plon otrzymany z roślin poddanych działaniu np. czynników chorobotwórczych.
Tabela 2: Straty plonu roślin uprawnych [%]
Roślina uprawna | Straty plonu powodowane stresem | |
---|---|---|
biotycznym | abiotycznym | |
Pszenica | 5 | 82 |
Jęczmień | 7 | 75 |
Kukurydza | 10 | 86 |
Ziemniak | 19 | 54 |
Burak cukrowy | 14 | 51 |
Źródło: Wiadomości Rolnicze Polska Nr 03/2010 (66)
Jak w takim razie możemy zapewnić roślinom odporność?
Odpowiedz na to pytanie znajdziecie Państwo w części II artykułu.