Zanim wysiejesz zboże, zadbaj o fosfor i potas

Zboża ozime nie czekają z budowaniem przyszłego plonu do wiosny. Już jesienią tworzą system korzeniowy, rozkrzewiają się i gromadzą zapasy potrzebne do przetrwania zimy. Dlatego przed siewem warto zadbać przede wszystkim o dostępność fosforu i potasu. Nie oznacza to jednak, że na każde pole powinien trafić ten sam nawóz. O właściwym wyborze powinny decydować przede wszystkim wyniki analizy gleby, jej zasobność w składniki pokarmowe oraz zakładany poziom plonowania.

Najpierw zbadaj glebę

Dobrze zaplanowane nawożenie zaczyna się od poznania stanowiska. Analiza gleby pozwala określić, czy problemem jest niedobór fosforu, potasu, czy może obu składników. Równie ważny pozostaje odczyn. Na glebie o nieuregulowanym pH nawet wysokie dawki nawozów mineralnych nie muszą zostać efektywnie wykorzystane przez rośliny. Dlatego jeżeli analiza wykaże potrzebę wapnowania, zabieg ten powinien być traktowany jako jeden z podstawowych elementów przygotowania stanowiska. Dopiero mając informacje o pH i zasobności, można właściwie dobrać nawóz. Warto uwzględnić także przewidywany plon, gatunek zboża, nawożenie organiczne oraz to, czy słoma została zabrana z pola, czy pozostawiona i przyorana. To właśnie te elementy decydują o rzeczywistym zapotrzebowaniu stanowiska na fosfor i potas.

Jesienne rozkrzewienie to kapitał na wiosnę

Celem jesiennej agrotechniki nie powinno być maksymalne pobudzenie zbóż do wzrostu. Ważniejsze jest uzyskanie roślin dobrze ukorzenionych, odpowiednio rozkrzewionych i przygotowanych do zimy. Silny system korzeniowy zwiększa możliwość pobierania wody i składników pokarmowych, a prawidłowo rozwinięte jesienią rozkrzewienia mają większą wartość niż pędy powstające dopiero wiosną. Dobrze odżywiona roślina łatwiej buduje taki fundament. Szczególną rolę odgrywa tutaj fosfor, który wspiera rozwój systemu korzeniowego, oraz potas, odpowiadający między innymi za gospodarkę wodną roślin. W warunkach coraz częstszych okresów suszy odpowiednie zaopatrzenie zbóż w potas nabiera dodatkowego znaczenia.

Fosfor – zadbaj o niego przed siewem

Fosfor jest składnikiem o niewielkiej ruchliwości w glebie, dlatego ważne jest umieszczenie go w warstwie, w której będą rozwijały się korzenie młodych roślin. Odpowiednie zaopatrzenie zbóż w fosfor sprzyja rozwojowi systemu korzeniowego, poprawia wykorzystanie składników pokarmowych i pomaga roślinom szybciej rozpocząć wzrost po zimie. Jeżeli analiza wykaże niską zasobność gleby w fosfor, warto sięgnąć po nawóz o wysokiej koncentracji tego składnika. Takim rozwiązaniem jest POLIDAP®Zobacz produkt, zawierający 18% azotu, 46% P₂O₅ i 5% SO₃. Produkt jest szczególnie polecany na gleby ubogie w fosfor i może być stosowany przedsiewnie pod zboża ozime. Nawóz znależy wymieszać z glebą na głębokości 10–20 cm.

Potas – ważny dla gospodarki wodnej

Potas jest pobierany przez zboża w dużych ilościach i pełni wiele funkcji w roślinie. Jedną z najważniejszych jest regulowanie gospodarki wodnej. Dobre zaopatrzenie w potas pozwala roślinom efektywniej gospodarować dostępną wodą i lepiej reagować na warunki stresowe. Składnik ten ma również znaczenie dla efektywnego wykorzystania azotu. Jeżeli gleba jest uboga w potas, warto zastosować nawóz o szerszym stosunku K do P. W tej sytuacji sprawdzą się między innymi POLIFOSKA® 5Zobacz produkt oraz POLIFOSKA® KRZEMZobacz produkt. POLIFOSKA® 5Zobacz produkt zawiera 5% N, 15% P₂O₅ i 30% K₂O, dlatego jest szczególnie polecana na gleby bardzo ubogie i ubogie w potas, zwłaszcza lekkie i średnie. Jeszcze większą przewagę potasu nad fosforem ma POLIFOSKA® KRZEMZobacz produkt. Zawiera 6% N, 12% P₂O₅ i 34% K₂O. Jest zalecana przede wszystkim na gleby bardzo ubogie i ubogie w potas, szczególnie lekkie i średnie oraz w warunkach niskiego nawożenia organicznego.

Gdy fosforu jest dużo, zmień strategię

Wysoka zasobność gleby w fosfor nie oznacza, że można zrezygnować z nawożenia przedsiewnego. Trzeba jednak odpowiednio zmienić proporcje składników. Stosowanie nawozu zawierającego dużą ilość fosforu na stanowisku, które już jest zasobne w ten składnik, może nie być najlepszym rozwiązaniem. W takich warunkach bardzo dobrym rozwiązaniem jest nawóz wieloskładnikowy POLIFOSKA® MULTI SZobacz produkt, który zawiera 7% N, 10% P₂O₅ i 20% K₂O, a dodatkowo 5% CaO, 1% MgO, 23% SO₃ oraz 2% SiO₂. Jest przeznaczony do stosowania przedsiewnego pod wszystkie rośliny uprawne, szczególnie na stanowiskach o wysokiej i bardzo wysokiej zawartości fosforu. To przykład nawozu, który pozwala ograniczyć dostarczanie fosforu, a jednocześnie uzupełnić potas oraz inne składniki. Dla zbóż ozimych przy plonie 8 t/ha producent podaje orientacyjną dawkę 420 kg/ha na stanowiskach o wysokiej i bardzo wysokiej zawartości fosforu. Ostateczna dawka powinna jednak wynikać z analizy gleby i zapotrzebowania roślin.

MULTI B – dużo potasu i dodatkowe składniki

Podobną logikę można zastosować przy wyborze POLIFOSKI MULTI B. Jej skład to 5% N, 10% P₂O₅ i aż 30% K₂O, a dodatkowo nawóz zawiera 5% CaO, 16% SO₃ oraz 0,2% boru. Produkt jest przeznaczony do stosowania przedsiewnego między innymi pod zboża ozime.

W przypadku zbóż najważniejszym argumentem za zastosowaniem POLIFOSKI MULTI B jest wysoka zawartość potasu oraz obecność siarki i wapnia. Bor jest dodatkowym składnikiem nawozu, choć w przypadku zbóż nie powinien być głównym kryterium jego wyboru. Znacznie ważniejsze pozostaje dopasowanie proporcji P i K do zasobności stanowiska.

Dla zbóż ozimych przy plonie 8 t/ha orientacyjna dawka POLIFOSKI MULTI B to 230–450 kg/ha na stanowiskach o średniej zasobności w fosfor i potas. Dawka powinna być jednak każdorazowo dostosowana do wyników analizy gleby i przewidywanego plonu.

POLIFOSKA® 6Zobacz produkt i 8 – gdy potrzebujesz zbilansowanego P i K

Nie każde stanowisko wymaga mocnego przesunięcia nawożenia w stronę potasu. Przy zbliżonej zasobności gleby w fosfor i potas można wykorzystać nawozy o bardziej wyrównanej relacji tych składników. Nawóz wieloskładnikowy POLIFOSKA® 6Zobacz produkt sprawdza się między innymi w sytuacji, gdy potrzebne jest jednoczesne uzupełnienie fosforu i potasu. W przypadku zbóż znaczenie ma również sposób zagospodarowania słomy. Jeżeli słoma jest zbierana, wraz z nią z pola wynoszona jest znaczna ilość potasu, dlatego w kolejnych latach trzeba uwzględnić to w bilansie nawożenia.

Przy pozostawianiu i przyorywaniu słomy sytuacja wygląda inaczej. Potas zawarty w resztkach pożniwnych może zostać ponownie wykorzystany przez kolejną roślinę, dlatego proporcje nawożenia można odpowiednio zmodyfikować. Aktualne zalecenia dla jęczmienia ozimego wskazują między innymi na możliwość stosowania nawozów wieloskładnikowych tj. POLIFOSKA 6, POLIFOSKA 8, POLIFOSKA 5 i POLIFOSKA KRZEM zależnie od zasobności oraz sposobu zagospodarowania słomy.

Kiedy wysiać nawóz?

Fosfor i potas najlepiej dostarczyć przed siewem zbóż i dobrze wymieszać z glebą. Optymalnym terminem jest zastosowanie nawozu około 7–14 dni przed siewem, na głębokość około 10–20 cm. Takie umieszczenie nawozu pozwala składnikom znaleźć się w strefie, w której będą rozwijały się korzenie młodych roślin. W przypadku potasu trzeba dodatkowo uwzględnić kategorię agronomiczną gleby. Na stanowiskach średnich i cięższych zazwyczaj można zastosować całą dawkę przedsiewnie. Na glebach lekkich, gdzie istnieje większe ryzyko przemieszczania potasu w głąb profilu glebowego, korzystniejsze może być podzielenie dawki i zastosowanie części nawozu przed rozpoczęciem wiosennej wegetacji.

A co z azotem?

Jesienią z azotem należy zachować umiar. Zboża ozime nie mają w tym okresie dużego zapotrzebowania na ten składnik, a nadmierna dawka może doprowadzić do zbyt bujnego wzrostu i pogorszyć przygotowanie roślin do zimy. Jesienne nawożenie azotem można rozważyć przede wszystkim wtedy, gdy jego podaż z gleby jest niewystarczająca lub gdy zboże zostało wysiane późno i potrzebuje wsparcia w nadrobieniu zaległości. W typowych warunkach najważniejsze jest jednak zbudowanie mocnych korzeni i odpowiedniego rozkrzewienia, a nie maksymalne pobudzenie łanu.

Nie ma jednego nawozu na każde pole

Przedsiewne nawożenie zbóż powinno wynikać z konkretnej sytuacji na polu. Na glebie ubogiej w fosfor warto postawić na POLIDAP®Zobacz produkt. Przy niedoborze potasu najlepiej zastosować nawozy wieloskładnikowe, tj. POLIFOSKA® 5Zobacz produkt lub POLIFOSKA® KRZEMZobacz produkt. Jeżeli fosforu jest dużo, a trzeba uzupełnić przede wszystkim potas i siarkę, można rozważyć zastosowanie POLIFOSKI MULTI S. Z kolei POLIFOSKA MULTI B dostarcza dużo potasu, siarkę, wapń oraz bor. Przy bardziej wyrównanej zasobności P i K można wykorzystać nawozy takie jak POLIFOSKA® 6Zobacz produkt czy POLIFOSKA® 8Zobacz produkt.

Najważniejsza zasada pozostaje jednak niezmienna: najpierw analiza gleby, później dobór nawozu. Jesienią zboże ma zbudować mocne korzenie, odpowiednie rozkrzewienie i zapas pozwalający dobrze wejść w zimę. Odpowiednio dobrany fosfor i potas pomagają stworzyć takie warunki, a dobrze przygotowana roślina ma większą szansę na szybki start wiosną i wykorzystanie swojego potencjału plonotwórczego.