POLIFOSKA

Nawozy organiczne to źródło składników odżywczych, substancji organicznej oraz bogatej flory bakteryjnej. Rzepak ozimy jako roślina wymagająca, korzystnie reaguje na nawożenie obornikiem i gnojowicą. Jaka jest zatem różnica w stosowaniu tych nawozów pod uprawę rzepaku?

Obornik – nawóz organiczny produkowany ze zmieszanych ze ściółką słomową stałych i płynnych odchodów zwierząt

Gnojowica – płynna mieszanina kału i moczu zwierząt hodowlanych z dodatkiem odpowiedniej ilości wody. Może być gęsta (powyżej 8% suchej masy) lub rozcieńczona (poniżej 8% suchej masy)

Różnica w zawartości składników pokarmowych

Zawartość składników pokarmowych w oborniku jest zróżnicowana i zależy od gatunku, wieku oraz sposobu żywienia zwierząt, rodzaju i ilości ściółki, a także od sposobu i długości przechowywania tego nawozu.

Tabela 1. Skład chemiczny obornika w Polsce w zależności od gatunku zwierząt

Gatunek zwierząt lub rodzaj obornikaZawartość makroskładników w % świeżej masy
Azot (N)Fosfor (P2O5)Potas (K2O)Wapń (CaO)Magnez (MgO)Sód (Na2O)
Owce 0,75 0,38 1,19 0,58 0,19 0,12
Konie 0,54 0,29 0,90 0,43 0,16 0,06
Trzoda chlewna 0,51 0,44 0,68 0,44 0,18 0,12
Bydło 0,47 0,28 0,65 0,43 0,16 0,10
Obornik mieszany 0,46 0,30 0,63 0,41 0,15 0,12
Średnia ogólna 0,48 0,31 0,67 0,43 0,16 0,11

Źródło: Maćkowiak Cz., IUNG, Puławy, 2002

Najwięcej potasu zawiera obornik od owiec i koni, fosforu od trzody chlewnej i owiec, a azotu, wapnia i magnezu od owiec. Najmniej sodu zawiera obornik od koni. W innych przypadkach wartości są mniej zróżnicowane.

Gnojowica jest wartościowym nawozem o wysokiej zawartości składników pokarmowych, występujących w formach łatwo dostępnych dla roślin. Jej skład zależy od stopnia rozcieńczenia ich z wodą. Średnio gnojowica pochodząca od świń zawiera w 1 m3: 5,6 kg azotu (N), 1,9 kg fosforu (P2O5), 4,1 kg potasu (K2O), 2,1 kg wapnia (CaO) i 0,8 kg magnezu (MgO). Natomiast 1 m3 gnojowicy bydlęcej dostarcza 3,6 kg azotu (N), 4,4 kg fosforu (P2O5), 2,8 kg potasu (K2O), 3,8 kg wapnia (CaO) i 0,8 kg magnezu (MgO). Odpowiednio gromadzona i przechowywana gnojowica zawiera niewiele mniej składników pokarmowych niż obornik.

Tabela 2. Porównanie zawartości makroskładników w oborniku i gnojowicy

Składniki pokarmowe (zawartość w %)Nawozy organiczne
ObornikGnojowica
(8‑10% suchej masy)
Azot (N) 0,5 0,3‑0,4
Fosfor (P2O5) 0,3 0,15‑0,2
Potas (K2O) 0,7 0,3‑0,4
Stosunek węgla do azotu (C:N) 20:1 7‑10:1

Stosunek węgla do azotu (C:N) w przypadku gnojowicy jest o połowę węższy niż w oborniku, a poza tym około 50% azotu w gnojowicy występuje w formie amonowej, czyli bezpośrednio przyswajalnej dla roślin, co decyduje o lepszym wykorzystaniu azotu z gnojowicy przez rośliny rzepaku ozimego. Ogólne wykorzystanie azotu z gnojowicy zależy od terminu jej stosowania i kształtuje się w granicach 40‑80%. Ponadto, straty substancji organicznej z gnojowicy są małe i wynoszą podczas przechowywania do 10%. Podczas przechowywania obornika straty substancji organicznej i azotu mogą wynosić nawet do 40%. Do 60% strat azotu występuje na skutek nieprawidłowego przechowywania obornika.

Zasady stosowania obornika

Obornik działa najlepiej, gdy zastosowany jest w okresie od późnego lata do jesieni. Na polach przeznaczonych pod siew rzepaku ozimego stosowanie obornika jest nieco utrudnione ze względu na krótki okres między zbiorem przedplonu, a terminowym siewem rzepaku. Jednak zaletą stosowania obornika jest to, że oddziałuje na glebę i plon roślin przez kilka lat, dlatego z powodzeniem można zastosować go pod przedplon rzepaku, np. pod pszenicę ozimą, jęczmień ozimy lub zboża jare, a bezpośrednio pod rzepak w bieżącym sezonie wysiać nawozy wieloskładnikowe zawierające w swoim składzie fosfor i potas, a także o azot, magnez i siarkę, np. POLIFOSKA® 4, POLIFOSKA® 5, POLIFOSKA® 6, POLIFOSKA® 8, POLIFOSKA® 12, POLIFOSKA® 21, POLIFOSKA® PETROPLON, POLIDAP®, POLIFOSKA® M.

Jesienią pod rzepak tylko na glebach słabych

Bezpośrednio pod rzepak możemy nawozić obornikiem jedynie na glebach słabszych i po przedplonach zbożowych, najpóźniej na 3‑4 tygodnie przed siewem. Ważne jest, aby nawozić rzepak obornikiem przefermentowanym, ponieważ stosując świeży obornik w przypadku wystąpienia dużej wilgotności gleby uwalniane zostają znaczne ilości azotu jesienią, co powoduje niepotrzebny przyrost rzepaku w tym okresie.

Wykorzystanie składników pokarmowych z obornika przez rośliny

Wykorzystanie azotu w pierwszym roku po przyoraniu nie jest duże i wynosi 20‑40%, natomiast w drugim i trzecim roku rośliny wykorzystują dalsze 35‑40%. Pobieranie fosforu przez rośliny w pierwszym roku, kształtuje się podobnie jak azotu (20‑25%), jednak w kolejnych latach dochodzi łącznie do 70%. Potas wykorzystywany jest najlepiej, bo od 60% do nawet 90%. Biorąc pod uwagę uwalnianie składników pokarmowych w latach należy zalecane dawki nawozów mineralnych zmniejszyć o około 25%. Aby uniknąć znacznych strat, przede wszystkim azotu, ważne jest, aby wywiezione na pola nawozy jak najszybciej przykryć warstwą gleby (najpóźniej następnego dnia po zastosowaniu).

Obornik na stosie

Azot z gnojowicy jest wykorzystywany wyraźnie lepiej i szybciej niż z obornika

Składniki pokarmowe znajdujące się w gnojowicy występują w formach łatwo dostępnych dla roślin, co decyduje o stopniu wykorzystania tego nawozu. Gnojowica zawiera od 40% do nawet 70% azotu amonowego (NH4) i do 6% azotu azotanowego (NO3). Niestety w przypadku stosowania dużych dawek gnojowicy forma azotanowa może być łatwo wymywana w głąb profilu glebowego, co może stanowić poważne źródło zanieczyszczeń rolniczych gleb i wód.

Wykorzystanie azotu z gnojowicy kształtuje się w granicach 40‑80%, fosforu 65%, a potasu 55‑90%. Gnojowica pod względem szybkości działania nawozowego jest bardziej zbliżona do nawozów mineralnych niż obornik.

Stosując gnojowicę pilnuj terminu i dawki!

W przeciwieństwie do obornika, gnojowicę możemy zastosować w kilku terminach, odpowiednich do fazy rozwojowej oraz potrzeb pokarmowych roślin:

  • przedsiewnie – w okresie pożniwnym możemy wylać 15 m3/ha na pociętą i rozrzuconą równomiernie słomę lub na ściernisko w ilości 10 m3/ha po zbiorze zbóż i możliwie szybkie jej przykrycie podorywką lub orką. Stosowanie gnojowicy na pociętą słomę jest dla gleby równoważne stosowaniu obornika.
  • jesienią – po wschodach rzepaku, gdy rośliny będą w fazie 4‑6 liści, a obsada roślin nie będzie przekraczać 80 szt/m2 możemy zastosować 20 m3/ha gnojowicy. Wylewa się ją wówczas odpowiednimi wężami rozlewowymi bezpośrednio w międzyrzędzia.
  • wiosną – zalecane są trzy terminy stosowania:
    • na przełomie lutego i marca gnojowicę możemy zastosować w ilości 40 m3/ha w dawkach dzielonych po 20 m3/ha w 14 dniowym odstępie,
    • w pierwszej dekadzie kwietnia – 20 m3/ha oraz
    • w drugiej dekadzie kwietnia – 20 m3/ha. Gnojowicę należy wylać w międzyrzędzia za pomocą węży rozlewowych.

Pamiętajmy, że dawka gnojowicy i termin jej stosowania musi uwzględniać stopień uwilgotnienia gleby. Nie wolno spowodować gnojowicą „podtopienia” pola.

Należy pilnować wprowadzanych dawek azotu pochodzących z obornika lub gnojowicy

Stosując nawozy naturalne nie możemy wprowadzić więcej niż 170 kg N w czystym składniku na 1 ha, co stanowi 35 t/ha obornika i 45 m3 gnojowicy/ha na rok.

Oceń poradę

Oczekiwanie na lokalizację

Oczekiwanie na lokalizację

Oczekiwanie na lokalizację

© 2014-2019 Grupa Azoty Police | Created by Empressia
polifoska.pl